أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

337

قانون ( فارسى )

زن تغيير كرده و رنگ بارداران دارد ، اشتهاى غذا را از دست داده ، دهانهء زهدان بهم آمده و احتمالا تا اندازه‌اى سخت احساس مىشود . گاهى رخ مىدهد كه زن با اين روىآورها احساس نوعى سفتى در سراسر زهدان مىكند ، پستانها برآمده و پر گوشت مىگردند و گاهى ممكن است آماس كنند . زن احساس مىكند چيزى در شكمش مىجنبد كه حجمش به حجم جنين است . اگر با دست بر آن بزنند جابجا مىشود و به راست و به چپ حركت مىكند . ممكن است اين حالت شبه باردارى چهار يا پنج سال دوام يابد و ممكن است تا آخر عمر همچنان باشد و علاج نشود ؛ و امكان دارد كه به حالتى شبيه به حالت بيمار استسقايى درآيد ، شكم باد كند امّا سخت باشد ، نه شبيه حالت استسقاى طبلى كه اگر با دست بر آن بكوبى صداى طبل بدهد . و احتمال دارد به درد زايمان مبتلا شود و احساس كند كه چيزى فرو مىريزد ، امّا متأسفانه بچه‌اى در كار نباشد . شايد سبب اين اميد بيهوده ، كش رفتن و بادكردگى لوله رگهاى خون حيض باشد كه هيچ چيزى را بيرون نمىدهند . و احتمال دارد كه گوشت پاره‌اى را بيرون اندازند كه هيچ نشانى از زندگى و حالت جنين ندارد . و گاهى ممكن است تنها باد از آن بيرون آيد . يا ممكن است ريختنىهاى بىمصرف با خون زياد در زهدان گرد آمده و بند آمده باشند . از اين حالتهاى نامبرده تنها آن را كه زن گوشت پاره‌اى را بيرون مىدهد مولّى ( دور افتاده ) نامند و در غير اين حالت آن را مولّى نمىگويند ، كه اين حالت را در زبان فارسى بار دروغين نامند . براى اين حالت سبب قطعى و صددرصد صحيح نمىدانم اما گمان مىكنم و حدس مىزنم كه توليد چنين گوشت زائدى يكى از دو سبب زير را داشته باشد : يا مواد ناباب زياد در زهدان جمع شده و حرارت شديد بر آن اثر گذاشته است . و يا اينكه زن از اثر جماع تخم‌ريزى خود را كرده است و تا اندازه‌اى وسيلهء باقى ماندنش هم فراهم بوده ، امّا منى مرد در آن راه نيافته و توليد جنين صورت نگرفته است ، مانند تخم‌مرغ كه تخم خروس در آن نيست . نشانيها گفتيم زنى كه بار دروغين دارد ، اكثرا نشانيهايش چنين مىنمايند كه به راستى آبستن است ، اما نشانيهايى نيز هست كه مىتوان اين دو حالت راستين و دروغين را از هم جدا كرد ، مانند : 1 - چيزى كه در شكم باردار دروغين است تا مدتى مىجنبد و بعدا اصلا حركت نمىكند . 2 - سختى و سفتى شكم باردار دروغين بسيار بيشتر از سختى شكم آبستن راستين است . 3 - دست و پاى زن باردار دروغين باريك و بسيار سست و فروهشته مىشوند . گذشته از اين ، انواع رجاء يا رحاها نيز با هم فرق دارند ، كه از اين قرارند : الف - در حالتى كه گفتيم زن احساس مىكند كه جنين در شكم دارد و احساس جرمى متحرك در شكم مىكند ، در حالات ديگر اين احساس نيست . ب - اكثرا زنى كه به اين بيمارى مبتلا مىشود زهدانش ورم مىكند ؛ زيرا رودهء كور بسيار تحت فشار قرار گرفته و در تنگنا مىافتد و روىآورهاى قولنج بر او مىتازند و احساس درد و آزار را